Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Yatırım Fonu-Banka İlişkisi
#1

Değerli arkadaşlar merhabalar,

Platforma yeni üye oldum ve beni sürüncemede bırakan bir konu hakkında bilgi edinmek istiyorum. Şöyle ki; nakit tuttuğum ve yatırım fonu işlemimi gerçekleştirmek istediğim banka, varsayalım ki Garanti Bankası olsun. Satın almak istediğim fon ise diyelim ki; İş Portföy Elk. Araçlar Karma Fon (IPJ)... 

Acaba, bu durumda benim İş Portföy tarafından kesilecek yıllık % 1,2 oranındaki Fon Yönetim Ücreti dışında başka bir giderim olur mu? Yani; Garanti Bankası benden ilave bir ücret keser mi?  

İyi çalışmalar ve saygılar,
Bul
Cevapla
#2

(08-04-2021 Saat:10:58 AM)Selim Adlı Kullanıcıdan Alıntı:  Acaba, bu durumda benim İş Portföy tarafından kesilecek yıllık % 1,2 oranındaki Fon Yönetim Ücreti dışında başka bir giderim olur mu?

Selim Bey İyi Gelir forumuna hoş geldiniz.

Yatırım fonlarında yönetim ücreti dışında kesintiler de olup oranları azımsanmayacak seviyelerdedir. Bir fonun toplam değerinden yönetim ücretine ek olarak kesilen gider türlerini ("diğer giderler") o fonun KAP sayfasından indirebileceğiniz izahnamesinin Fon Mal Varlığından Karşılanacak Harcamalar bölümünden görebilirsiniz.

Genellikle sabit oranda uygulanan yönetim ücreti oranının aksine diğer giderlerin oranı dönemler arasında değişkenlik gösterir. Diğer giderlerin en büyükleri genellikle aracılık komisyonları ve saklama ücretleridir. Yönetim ücretiyle diğer giderlerin toplamına fon toplam giderleri, fon toplam giderlerinin ortalama fon toplam değerine oranına fon toplam gider oranı denir. Bir fonu incelerken ya da diğer fonlarla karşılaştırırken yönetim ücreti oranına değil, bir miktar değişkenlik gösterse de, daha kapsamlı olan fon toplam gider oranına bakılması en doğrusu. Fon türü bazında SPK'nın izin verdiği azami fon toplam gider oranlarını aşağıdaki tablodan görebilirsiniz.


[Resim: EAyrkif.png]

Bir yatırım fonunun KAP sayfasından ulaşabileceğiniz Yatırımcı Bilgi Formu'nda yer alan Fon'dan Karşılanan Giderler tablosunda o fonun hem yönetim ücreti hem de diğer gider kesintilerinin belli oranları gösterilir. Genellikle fonlar bu tablodaki diğer giderler oranlarının toplamını o fon türü için SPK'nın izin verdiği azami fon toplam gider oranından kendilerinin belirlediği yönetim ücreti oranını düşerek belirler. Bu yüzden tablodaki diğer giderler oranlarının toplamı genellikle gerçekleşmesi muhtemel oranı değil, yatırımcıya fikir verme amaçlı muhtemel en yüksek oranı gösterir. (1)

Dolayısıyla bir fonun gerçekleşmesi muhtemel toplam gider oranını yatırımcı bilgi formundan (ya da izahnamesinden) öğrenmek pek mümkün değil. Bunun için ilgili fonun geçmişte gerçekleşen fon gider oranlarına bakmak gerekir. Bir fonun geçmiş bir dönemdeki fon toplam gider oranını fon kurucusunun ilgili fon için üç ayda bir KAP aracılığıyla duyurduğu Fon Toplam Gider Oranı ve Fon Toplam Giderinin Dağılımı  formundan görebilirsiniz. Bu formda ilgili dönemde kesilen tüm ücret ve giderlerin dönemin ortalama fon toplam değerine oranı olan "gerçekleşen fon toplam gider oranını" ve kesintilerin özetle dağılımı yer alır.

Şimdi bu anlattıklarımı IPJ fonuna uygulayalım: fonun KAP sayfasındaki güncel Yatırımcı Bilgi Formu'nun  ikinci sayfasında yer alan ve hemen aşağıda da görebileceğiniz Fondan Karşılanan Giderler tablosundan İş Portföy'ün fon toplam değerinden yıllık %2,00 yönetim ücreti kestiğini görüyoruz (sorunuzda yer alan %1,2 bilgisi görebildiğim kadarıyla doğru değil). Aynı tabloda kesilecek ek giderler Saklama Ücreti (%0,05) ve Diğer Giderler (%1,60) olarak belirtilmiş. Bu üçünün toplamı da aynı tablodaki Yıllık Azami Fon Toplam Gider Oranı olan %3,65'e eşit ki bu oran da SPK'nın hisse senedi fonları için izin verdiği en yüksek fon toplam gider oranı. Ama buradaki yönetim ücreti dışındaki gider oranları daha önce belirttiğim gibi muhtemel uygulanacak değil üst sınır oranları.


[Resim: uGj129o.png]

İş Portföy'ün 11 Ocak 2021'de IPJ için KAP aracılığıyla duyurduğu Fon Toplam Gider Oranı ve Fon Toplam Giderinin Dağılımı  formuna göre İş Portföy'ün 2020 yılında IPJ'den kestiği tüm ücret ve giderlerin ortalama fon toplam değerine oranı %3,4866 olmuş, yani azami %3,65'in hafif altında gerçekleşmiş. Aynı formdaki Fon Toplam Giderinin Dağılımı tablosuna göreyse bu %3,4866'nın %57,49'u yönetim ücreti olarak kesilirken, %42,51'i de (%100 - %57,49) diğer tüm giderler için kesilmiş. Dolayısıyla İş Portföy IPJ'nin 2020 yılı ortalama toplam değerinden %2,004 oranında (%3,4866 * %57,49) fon yönetim ücreti alırken diğer tüm giderler için %1,482 (%3,4866 * %42,51) oranında kesinti yapmış. 2020 yılı için gerçekleşen %2,004'lik yönetim ücreti ve %1,482'lük diğer giderlerler oranını İş Portföy'ün IPJ için KAP aracılığıyla duyurduğu 2020 yılı Fon Gider Bilgileri  formu veya Performans Sunum Raporu'ndan  da teyit edebilirsiniz. 

İlgili KAP duyurularına göre İş Portföy IPJ'den yönetim ücreti olarak 2019 yılında da %2,00 alırken fonun toplam gider oranı %2,67 olarak gerçekleşmiş; yani diğer giderler için ortalama fon toplam değerinden %0,67 (%2,67 - %2,00) kesilmiş. IPJ fonundan son iki yılda yapılan toplam gider kesintilerinin oranlarını aşağıdaki tabloda bir arada görebilirsiniz. Diğer giderler oranının 2020'de neden bu kadar arttığını şu an bilmiyorum ama IPJ fon toplam gider oranı için önerim bu iki yılın ortalaması olan %3,08'i dikkate almanız. Daha da önce gerçekleşen yıllık giderler ve oranları için ilgili yıl sonunu takip eden Ocak ayında duyurulan ilgili formlar veya rapora bakabilirsiniz ama IPJ fonu Haziran 2018'de ihraç edildiği için ilk tam yıl fon toplam gider oranı 2019'a ait.


[Resim: YL352Ms.png]

Özetle IPJ fonu için yönetim ücreti dahil toplam gider (kesinti) oranı yıllık en çok %3,65 olarak belirlenmiş olup bu fonun toplam gider oranının önümüzdeki dönemlerde yıllık %3,1 civarında gerçekleşmesi muhtemel gözüküyor. Bu kesinti dışında IPJ fon paylarını gün gelip sattığınızda paylarınızın TL değerindeki artış üzerinden, yatırımcı bilgi formunda da belirtildiği gibi, %10 stopaj kesilir.


(08-04-2021 Saat:10:58 AM)Selim Adlı Kullanıcıdan Alıntı:  Yani; Garanti Bankası benden ilave bir ücret keser mi?

IPJ fonu Takasbank'ın Türkiye Elektronik Fon Alım-Satım Platformu (TEFAS) kapsamında olduğu için Garanti Bankası bu fonun alımı, saklanması ya da satışı için yatırımcılardan herhangi bir ücret almaz. Daha önce bahsettiğim fon toplam gider kesintisini de stopajı da sadece İş Portföy uygular; yatırımcı IPJ'yi İş Bankası'ndan da alsa Garanti Bankası'ndan da alsa aynı kesinti ve vergi (stopaj) oranları uygulanır. Bir fonun kesinti ve vergilerinin hangi banka üzerinden alınırsa alınsın aynı kalma durumu TEFAS üyesi herhangi bir bankadan satın alınan TEFAS kapsamındaki tüm fonlar için geçerli. (2)

Bunun nedeni de örneğin İş Portföy'ün Garanti Bankası üzerinden alınan IPJ fon paylarından kestiği yıllık %2,00 fon yönetim ücreti üzerinden Garanti Bankası'na, TEFAS kuralları ve varsa aralarındaki ek anlaşma çerçevesinde, düzenli olarak pay veriyor olması. Bu payın hesaplanması ve ödenmesine yönelik olarak İş Portföy'le Garanti Bankası kendi aralarında hesaplaşırlar; o hesaplaşma size ek gider olarak yansımaz. Bu yönetim ücreti paylaşım mekanizması TEFAS üyesi kurumlar arasında TEFAS kapsamındaki tüm fonlar için geçerli.

İş Portföy'ün kendisinin doğrudan satmadığı IPJ payları için Garanti Bankası gibi fon dağıtım kuruluşlarına herhangi bir dönemde ne kadar ödediğini yukarıda bahsettiğim Fon Toplam Gider Oranı ve Fon Toplam Giderinin Dağılımı  formundan öğrenebilirsiniz. Örneğin IPJ'nin 2020 yılı Fon Toplam Gider Oranı ve Fon Toplam Giderinin Dağılımı  formuna göre İş Portföy İPJ'den 2020 yılı için kestiği %2,004 oranındaki fon yönetim ücretinin yaklaşık yarısını (%50,46'sını) fon dağıtım kuruluşlarına aktarmış.

Yukarıdaki bilgileri mümkün olduğunca güncel orjinal kaynaklara dayandırmakla beraber bazı önemli detayları kısmen gözlem ve tecrübelerime dayandırmak zorunda kaldım. Bu yüzden yukarıdaki bilgilerden sizin için önemli olabilecekleri ayrıca araştırıp teyit etmenizi tavsiye ederim.


Bol kazançlar,

Alper


Notlar

  1. Bir fonun üçer aylık dönem sonu yıllık birikimli fon toplam gider oranı, yatırımcı bilgi formunda ilan edilen azami fon toplam gider oranının ilgili döneme denk düşen kısmını aşamaz. Aşarsa, fon kurucusunun, ilgili dönem boyunca kestiği giderlerin bir kısmını fona iade ederek gerçekleşen fon toplam gider oranını azami orana indirmesi gerekir. Her zaman ortaya çıkmayan bu durum genellikle fonun diğer giderleri yükseldiğinde oluşur.

  2. TEFAS kapsamındaki fonları ve TEFAS üyesi kurumları www.tefas.gov.tr adresinden görebilirsiniz. 

Önemli ek ve değişiklikler

16 Nisan 2021, 03:25

  1. "IPJ fonu Takasbank'ın Türkiye Elektronik Fon Alım-Satım Platformu (TEFAS) kapsamında olduğu için Garanti Bankası bu fonun alımı, saklanması ya da satışı için yatırımcılardan herhangi bir ücret almaz.Daha önce bahsettiğim fon toplam gider kesintisini de stopajı da sadece İş Portföy uygular; yatırımcı IPJ'yi İş Bankası'ndan da alsa Garanti Bankası'ndan da alsa aynı kesinti ve vergi (stopaj) oranları uygulanır." ->
    "IPJ fonu Takasbank'ın Türkiye Elektronik Fon Alım-Satım Platformu (TEFAS) kapsamında olduğu için Garanti Bankası bu fonun alımı, saklanması ya da satışı için yatırımcılardan herhangi bir ücret almaz. Daha önce bahsettiğim fon toplam gider kesintisini de stopajı da sadece İş Portföy uygular; yatırımcı IPJ'yi İş Bankası'ndan da alsa Garanti Bankası'ndan da alsa aynı kesinti ve vergi (stopaj) oranları uygulanır. Bir fonun kesinti ve vergilerinin hangi banka üzerinden alınırsa alınsın aynı kalma durumu TEFAS üyesi herhangi bir bankadan satın alınan TEFAS kapsamındaki tüm fonlar için geçerli. (2)"

  2. "Bunun nedeni de İş Portföy'ün Garanti Bankası üzerinden alınan IPJ fon paylarından kestiği yıllık %2,00 fon yönetim ücreti üzerinden Garanti Bankası'na, TEFAS kuralları ve varsa aralarındaki ek anlaşma çerçevesinde, düzenli olarak pay veriyor olması. Bu payın hesaplanması ve ödenmesine yönelik olarak İş Portföy'le Garanti Bankası kendi aralarında hesaplaşırlar; o hesaplaşma size ek gider olarak yansımaz." ->
    "Bunun nedeni de İş Portföy'ün Garanti Bankası üzerinden alınan IPJ fon paylarından kestiği yıllık %2,00 fon yönetim ücreti üzerinden Garanti Bankası'na, TEFAS kuralları ve varsa aralarındaki ek anlaşma çerçevesinde, düzenli olarak pay veriyor olması. Bu payın hesaplanması ve ödenmesine yönelik olarak İş Portföy'le Garanti Bankası kendi aralarında hesaplaşırlar; o hesaplaşma size ek gider olarak yansımaz. Bu yönetim ücreti paylaşım mekanizması TEFAS üyesi kurumlar arasında TEFAS kapsamındaki tüm fonlar için geçerli."

  3. (2 nolu not) "TEFAS kapsamındaki fonları ve TEFAS üyesi olan kurumları www.tefas.gov.tr adresinden görebilirsiniz.

Cevapla


Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi